83-000 Pruszcz Gdański
ul. Dobrowolskiego 11

Czy woda ma swój własny kształt? A powietrze – czy można je zobaczyć, zamknąć i przenieść w inne miejsce? Czy balon, plastelina, kreda i gniotek zachowują się tak samo, gdy próbujemy zmienić ich kształt? Na te i wiele innych pytań postanowili odpowiedzieć uczniowie klasy 4 podczas niezwykłej lekcji przyrody. Tym razem szkolne ławki zamieniły się w małe laboratorium, a dzieci – w prawdziwych młodych naukowców!
Wszystko zaczęło się od ciekawości i kilku prostych pytań. Uczniowie zastanawiali się, czy każda substancja zachowuje się tak samo, kiedy próbujemy zmienić jej kształt. Czy woda zawsze wygląda tak samo? Czy powietrze można zamknąć w balonie? A może niektóre przedmioty łatwo poddają się naszym dłoniom, podczas gdy inne pozostają niezmienne?
Zamiast szukać odpowiedzi wyłącznie w podręczniku, czwartoklasiści postanowili przekonać się o wszystkim na własne oczy. Przygotowali więc eksperymenty, obserwowali, sprawdzali i wyciągali wnioski.
Na pierwszy ogień poszła woda. Uczniowie przelewali ją do naczyń o różnych kształtach. Raz przybierała formę wysokiej butelki, innym razem szerokiej miski, a jeszcze innym – niewielkiego kubeczka.
Szybko okazało się, że woda nie ma własnego, stałego kształtu. Zawsze dopasowuje się do naczynia, w którym się znajduje. Jej objętość pozostaje taka sama, o ile nic się nie rozleje ani nie odparuje. To było pierwsze ważne odkrycie!
Kolejnym bohaterem doświadczeń było powietrze. Choć nie możemy go zobaczyć, uczniowie przekonali się, że naprawdę istnieje i zajmuje miejsce.
Do akcji wkroczył balon! Wystarczyło kilka dmuchnięć, aby pusty i pomarszczony kawałek gumy zamienił się w napompowany balon. Dzieci zauważyły, że powietrze wypełnia jego wnętrze i nadaje mu kształt.
Okazało się, że powietrze, podobnie jak woda, nie ma własnego stałego kształtu. Przyjmuje kształt przestrzeni, w której się znajduje. Choć jest niewidzialne, potrafi naprawdę wiele!
Najwięcej emocji wzbudziło jednak badanie różnych przedmiotów. W ręce młodych badaczy trafiły gniotek, balon, kreda i plastelina. Każdy z nich miał przejść próbę zmiany kształtu.
Uczniowie ściskali, ugniatali i obserwowali, co dzieje się z badanymi materiałami. Gniotek pod naciskiem dłoni zmieniał swój kształt, a po chwili wracał do poprzedniej formy. Balon można było ściskać i odkształcać, a jego wygląd zależał również od ilości powietrza znajdującego się w środku. Plastelina okazała się bardzo podatna na modelowanie. Można ją było ugniatać, rozciągać i formować na wiele sposobów, a nadany kształt pozostawał z nią na dłużej. Kreda natomiast nie była tak elastyczna jak pozostałe materiały. Pod wpływem nacisku mogła się kruszyć lub łamać, zamiast łatwo zmieniać kształt.
Każdy eksperyment przynosił nowe spostrzeżenia, a dzieci z ogromnym zainteresowaniem porównywały wyniki swoich obserwacji.
Lekcja pokazała, że świat przyrody kryje mnóstwo fascynujących zjawisk, a odpowiedzi na naukowe pytania często można znaleźć dzięki prostym doświadczeniom. Czwartoklasiści przekonali się, że ciała stałe, ciecze i gazy mają różne właściwości, a ich zachowanie zależy od rodzaju substancji.
Najważniejsze jednak, że nauka nie musi polegać wyłącznie na czytaniu i zapamiętywaniu definicji. Można ją dotknąć, zobaczyć, sprawdzić i samodzielnie odkryć!
Kto wie, może wśród naszych czwartoklasistów rosną przyszli naukowcy, odkrywcy i wynalazcy? Jedno jest pewne – podczas tej lekcji nikt nie narzekał na nudę, a ciekawość okazała się najlepszym narzędziem badawczym!
"Jeżeli Pan domu nie zbuduje,
na próżno się trudzą ci, którzy go wznoszą."
(Psalm 127,1)










83-000 Pruszcz Gdański
ul. Dobrowolskiego 11